گفتمان زاگرس: کند شدن روند اجرای نهضت ملی مسکن در ایلام مدیران استانی را به تکاپو انداخته است، تزریق ۷۱ میلیارد تومان اعتبار و تمرکز بر رفع موانع زیرساختی در حالی صورت میگیرد که بر اساس پیشبینیها یک هزار و ۳۴۲ واحد تا شهریور سال آینده به متقاضیان تحویل داده خواهد شد.
خانه پناهگاه آرامش، نشانه ثبات و مرز امنیت میان دغدغههای بیرون و آسودگی درون است، از همین رو طرح نهضت ملی مسکن به عنوان یکی از مهمترین وعدههای دولت قرار بود این رویای دیرینه را به واقعیتی ملموس تبدیل کند.
در استان مرزی ایلام نیز این طرح با همه توان آغاز شد، اما مسیر اجرا از همان ابتدا پرسنگلاختر از آن بود که در برآوردهای اولیه پیشبینی شده بود کسری مزمن منابع مالی، تاخیر در تزریق اعتبار و تورم افسارگسیخته بدنه اجرایی پروژهها را فرسوده کرده است.
افزایش بیوقفه قیمت مصالح ساختمانی هزینهها را چند برابر کرده و بسیاری از متقاضیان را در تامین آورده اولیه زمینگیر ساخته است و از سوی دیگر آماده نبودن زمینها و تأخیر در تکمیل زیرساختهای آب، برق، گاز و راه دسترسی پروژههایی را که باید امروز به پایان میرسیدند در نیمهراه متوقف کرده است.
با وجود این چالشها، مدیران استان از حرکت و اجرای طرح سخن میگویند، حرکتی کُند اما رو به جلو.
استاندار ایلام اعلام کرده است که همزمان با دهه فجر انقلاب اسلامی، ۴۲۷ واحد از طرح نهضت ملی مسکن به متقاضیان واگذار میشود.
احمد کرمی با انتقاد از مدیریت پشت میزنشینی حضور میدانی مدیران در سایتهای اجرایی را ضروری دانسته و تأکید کرده است که هر روز تأخیر هزینه ساخت را سنگینتر و امید متقاضیان را کمرنگتر میکند.
وی افزود: اولویت باید با پروژههایی باشد که پیشرفت فیزیکی بالاتری دارند و تکمیل واحدها باید همزمان با آمادهسازی زیرساختها انجام شود تا واحدها پس از اتمام بلااستفاده باقی نمانند.
در همین راستا، مدیرکل راه و شهرسازی استان ایلام از اجرای عملیات ساخت سه هزار و ۹۱۹ واحد مسکونی حمایتی خبر داده و گفته است تاکنون ۱۷۰ واحد تکمیل و تحویل شده و ۴۲۷ واحد دیگر در دهه فجر به متقاضیان واگذار خواهد شد.
جعفر رفیعی همچنین پیشبینی کرده است که تا پایان شهریور سال آینده یکهزار و ۳۴۲ واحد دیگر نیز به بهرهبرداری برسد.
او به پروژههای شاخص شهر ایلام اشاره کرده و گفته است پروژه «ماهور ۱ » با ۲۸۰ واحد پیشرفت ۳۴ درصدی دارد و بدهی ۸۲ میلیارد تومانی متقاضیان روند آن را کُند کرده است.
در مقابل، پروژه «ماهور ۲» با ۶۳۰ واحد به پیشرفت ۸۴ درصدی رسیده، اما بدهی معوقه ۱۰۹ میلیارد تومانی همچنان مانعی جدی در مسیر تکمیل آن به شمار میرود.
رفیعی از توافق برای تامین واحدهای استیجاری فراتر از سهمیه قانونی استان خبر داده و اولویت واگذاری این واحدها را زوجهای جوان بدون مسکن در دهکهای یک تا شش عنوان کرده است.
پروژه نهضت ملی مسکن در استان ایلام با وجود تلاش گسترده و ساخت بیش از ۲۲ هزار واحد مسکونی اکنون با چالشهای ساختاری و مالی متعددی مواجه است که مانع از تحویل فوری پروژهها به متقاضیان شده است.
بزرگترین و اصلیترین مانع پیشرو آورده متقاضیان، تاخیر قابل توجه در فرآیند آمادهسازی و تامین زیرساختهای عمومی و خدماتی شامل شبکه آب، برق، گاز و دسترسیها است، این تاخیرهای زنجیرهای نه تنها به طور مستقیم موجب طولانی شدن فرآیندهای اجرایی میشود، بلکه هزینههای سنگین تعدیل پروژه را نیز به متقاضیان نهایی تحمیل میکند.
در حوزه مالی پایبند نبودن بانکها به تخصیص سهمیه قانونی ۲۰ درصدی از منابع خود به عنوان یک ترک فعل مورد انتقاد جدی قرار گرفته و این امر کمبود نقدینگی لازم برای مراحل پایانی ساخت را تشدید کرده است.
در واکنش به این موانع مدیران استان بر لزوم اعمال نظارت قاطع، الزام سریع بانکها به تشکیل پروندهها و تعیین ضربالاجلهای سختگیرانه برای دستگاههای خدماترسان جهت رفع کمبودهای زیرساختی تأکید کردهاند، همچنین در راستای حمایت از خانوادهها در شهرستانهایی مانند مهران و دهلران زمینهای لازم برای اجرای طرحهای ویلایی (جوانی جمعیت) تخصیص یافته است.
در مجموع عزم مدیریتی برای حل بحران تاخیر و بهرهبرداری از واحدهای نزدیک به اتمام قاطعانه به نظر میرسد اما کلید تحقق کامل اهداف این طرح ملی در گرو رفع موانع زیرساختی و حاکم شدن انضباط مالی در نهادهای مرتبط خواهد بود.
با این همه، واقعیت میدانی نشان میدهد که بزرگترین گره طرح نهضت ملی مسکن در ایلام، همان آورده متقاضیان و تعلل بانکها در پرداخت تسهیلات قانونی است؛ ترک فعلی که به کمبود نقدینگی در مراحل پایانی ساخت دامن زده و پروژهها را در ایستگاه انتظار متوقف کرده است.
نهضت ملی مسکن در ایلام امروز بیش از هر چیز به انضباط مالی، شتاب در تکمیل زیرساختها و تصمیمهای قاطع نیاز دارد.
اگر این سه ضلع همزمان تقویت شوند کلید خانهها زودتر به دست متقاضیان خواهد رسید، در غیر این صورت رؤیای خانهدار شدن همچنان در هالهای از وعده و انتظار باقی میماند.